Chiếc lá kỳ diệu

Chiếc lá kỳ diệu

Nội dung

Tự nhiên đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Hoạt động “Chiếc lá kỳ diệu” như một tài liệu để dạy trẻ hiểu thêm về thế giới tự nhiên – thế giới xung quanh thông qua những chiếc lá. Hơn hết, thông qua hoạt động, trẻ hiểu được cấu tạo cơ bản của một chiếc lá, cách chúng sống và lợi ích của chúng trong cuộc sống thực tiễn.

Giới thiệu chung về hoạt động

Hoạt động STEM Chiếc lá kỳ diệu là một trong những hoạt động thuộc tài liệu giảng dạy dành cho học sinh tiểu học, nhằm cung cấp kiến thức cho trẻ liên quan đến toán học và khoa học. Hoạt động này tập trung vào việc tạo các bản in trên lá và phát triển kiến ​​thức về các bộ phận chính tạo nên một chiếc lá. Cây và lá của chúng là một phần quan trọng trong môi trường tự nhiên của chúng ta. Chúng ta có thể sử dụng kiến ​​thức khoa học của mình để hiểu rõ hơn về chúng và do đó là môi trường xung quanh chúng ta!

Thời lượng cho hoạt động: khoảng 60 – 90 phút.

Các khái niệm liên quan

  • Lá cây (Leaf)
  • Gân phụ của lá (Vein)
  • Cuống lá (Petiole)
  • Gân giữa (Midrib)
  • Chóp/ đỉnh đầu lá (Tip)
  • Phiến lá (Blade)
  • Đường chân lá (Base)
  • In ấn

Mục tiêu của hoạt động Chiếc lá kỳ diệu

Trong hoạt động STEM Chiếc lá kỳ diệu, trẻ sẽ đi sưu tập các loại lá, tô màu và in hình chúng lên cuốn tập của riêng chúng và dán nhãn để chỉ ra các bộ phận của chiếc lá. Qua đó, trẻ sẽ được dạy các khái niệm liên quan đến lá cây và hiểu chúng sâu sắc hơn.

Hoạt động này người dạy có thể tổ chức cho trẻ học theo nhóm hoặc cá nhân. Ngoài ra nó cũng là tài liệu giảng dạy quý báu cho các giờ chính khóa hay ngoại khóa trên lớp.

Nguyên vật liệu cần thiết

Với hoạt động STEM Chiếc lá kỳ diệu, chúng ta cần chuẩn bị những thứ sau đây:

  • Xác định khu vực tổ chức hoạt động (Trẻ có thể tìm và thực hiện in lá ngay trong khu vực này)
  • Các màu sơn và chổi sơn.
  • Báo cũ hoặc các vật dụng khác để bảo vệ các dụng cụ làm việc không bị vấy sơn.
  • Giấy A4, A3 để trẻ in lá lên trên.

Hướng dẫn hoạt động Chiếc lá kỳ diệu

Người dạy dành ra tối thiểu 5 phút để giới thiệu chung về hoạt động Chiếc lá kỳ diệu cho trẻ. Nhiệm vụ của trẻ là ra ngoài, tìm các loại lá cây và thực hiện bản in lá cây cho riêng mình. Để trẻ biết mình cần làm gì? Vì điều gì? Và làm như thế nào? Trẻ sẽ có tâm thái tốt nhất và chủ động hơn tham gia hoạt động “Chiếc lá kỳ diệu”. Nhớ nhắc trẻ mang nón/ mũ, áo khoác…

Thực hiện thu hái lá (15 – 25 phút)

Người dạy cho trẻ khoảng thời gian cố định và hướng dẫn trẻ đi quanh khu vực đã định sẵn để thu thập lá của mình. Nên giới hạn số lượng 5 – 15 loại lá cho trẻ dễ tìm. Lưu ý cho trẻ tìm các loại lá còn nguyên vẹn, sạch sẽ, phải có cuống, nên thu hái những lá tươi… và phải quay lại đúng giờ quy định.

Tạo bản in hình lá (30- 40 phút)

Người dạy sẽ hướng dẫn và trình bày quy trình cụ thể cách để tạo ra một bản in lá.

Bước 1: Trẻ chọn lá và chọn màu sơn để sơn đều lên bề mặt lá. Có thể sử dụng các màu khác nhau cho các loại lá khác nhau.

Bước 2: Sau đó, trẻ cẩn thận in mặt đã bôi sơn lên mặt giấy của mình.

Bước 3: Trẻ nhấc chiếc lá ra khỏi mặt giấy một cách cẩn thận, tránh xê dịch. Như vậy, trên mặt giấy đã có hình in của một chiếc lá.

Bước 4: Để trẻ tiếp tục tiến hành in hình lá với các loại lá còn lại.

Bước 5: Các bản in lá sau khi được hoàn thành có thể được trưng bày ngay trong lớp.

Nhận diện & dán nhãn cho các bộ phận của hình in chiếc lá trên giấy (10 – 15 phút)

Người dạy sẽ phát cho trẻ một bản in hình lá với tên các bộ phận của chiếc lá với các từ bị bỏ trống. Trẻ sẽ nhận diện và điền các từ còn thiếu vào để hoàn thiện bản sơ đồ nhãn dán các bộ phận của chiếc lá.

Worksheet: Tại đây

Chiếc lá kỳ diệu
Bài tập cho trẻ nhận diện và dán nhãn các bộ phận của một chiếc lá.

Sau đó, người dạy cùng trẻ xem xét câu trả lời của mình. Hoặc có thể chiếu slide đáp án và để trẻ tự so sánh đáp án hoặc so sánh đáp án chéo với bạn.

Chiếc lá kỳ diệu
Kết quả cho bài tập nhận biết và dán nhãn gọi tên các bộ phận của chiếc lá.

Một số lưu ý về hoạt động 

  • Người dạy cần kiểm tra trước khu vực sẽ tổ chức hoạt động “Chiếc lá kỳ diệu” để đảm bảo sự an toàn cho trẻ. Nên có trang phục phù hợp cho trẻ tùy vào điều kiện thời tiết. 
  • Nếu điều kiện không cho phép trẻ ra ngoài thu hái lá thì người dạy có thể chuẩn bị các loại lá từ trước và phát cho trẻ. Tránh sử dụng lá đã khô hoàn toàn vì nó sẽ không có tác dụng.
  • Khi làm bản in. Người dạy nên sử dụng những vật liệu bao bọc bàn in ấn để sơn không vấy bẩn lên bàn và vấy bẩn vào giấy in của trẻ. Đây là công đoạn yêu cầu trẻ phải cẩn thận để bản in đẹp, rõ ràng. Người dạy cũng nên khuyến khích trẻ sử dụng nhiều màu sắc và đa dạng hình dáng lá.
  • Đối với hoạt động nhận diện và dán nhãn gọi tên các bộ phận của chiếc lá, người dạy có thể linh hoạt thay thế phương thức điền chữ còn thiếu bằng những mẫu dán có tên bộ phận của lá in trên đó.

Mở rộng

Cơ bản

  • Người dạy có thể cung cấp các ví dụ về các loại lá để gợi ý và tạo cảm hứng cho trẻ thông qua video hay hình chụp những chiếc lá đẹp.
  • Bên cạnh đó, có thể lựa chọn phương án chuẩn bị sẵn các loại lá từ trước để hoạt động diễn ra đơn giản và dễ kiểm soát hơn đối với trẻ còn nhỏ.

Nâng cao

Người dạy cũng có thể nâng cao hoạt động bằng cách thử thách trẻ dán nhãn gọi tên các bộ phận của chiếc lá mà không có bất kỳ gợi ý nào. Hay dẫn dắt trẻ lý giải vai trò của từng bộ phận chiếc lá.

Các hoạt động liên quan khác

  • Người dạy cùng trẻ thảo luận về tầm quan trọng của cây và lá đối với môi trường tự nhiên.
  • Để trẻ tự đánh giá kết quả nhận diện và gọi tên các bộ phận của chiếc lá. Hoặc đưa ra nhận xét với kết quả/ câu trả lời nhận biết và gọi tên các bộ phận của chiếc lá.

Qua hoạt động trên, trẻ sẽ biết và nhận diện được các bộ phận cơ bản của một chiếc lá. Nếu mở rộng kiến thức hơn thì trẻ còn biết được chức năng và vai trò của từng bộ phận đó. Thông qua đó, trẻ sẽ nhận định và hiểu được tầm quan trọng của cây, lá nói riêng và tự nhiên nói chung đối với môi trường sống của con người.