sáng hơn xa hơn

Sáng hơn xa hơn

Nội dung

Bức xạ điện từ (hay còn gọi là ánh sáng) vốn dĩ là một trong những hiện tượng quen thuộc mà con người đều tiếp xúc trong cuộc sống hằng ngày. Đối với các bé, đây cũng là chủ đề mà các con cần được khám phá và tìm hiểu rõ sự vận động của chúng ngay khi còn trên ghế nhà trường. Hãy cùng nhau tìm hiểu hoạt động STEM Sáng hơn xa hơn qua bài viết dưới đây.

Giới thiệu về hoạt động Sáng hơn xa hơn

Tương tự như việc không khí để thở, nước để uống, ánh sáng đóng một vai trò vô cùng quan trọng và cần thiết đối với sự sống của mọi sinh vật trên hành tinh này. Hơn hết, nó luôn hiện hữu và tiếp xúc với các bé trong sinh hoạt đời thường. Chính vì vậy, việc thiết kế giáo án về chủ đề “ánh sáng” cũng là một trong những điều mà thầy cô nên quan tâm và chú trọng. Vậy làm thế nào để xây dựng bài học “ánh sáng” hợp lý và phù hợp với các em học sinh?

“Sáng hơn xa hơn” là một trong những hoạt động vô cùng bổ ích và lý thú mà thầy cô có thể tham khảo, cân nhắc để đưa vào bài giảng cho các em học sinh. Dựa vào trò chơi này, giáo viên sẽ giúp các em học sinh khám phá được mức độ chiếu sáng ở các tầng không gian khác nhau, khoảng cách khác nhau. Hơn hết là vận dụng được các loại ánh sáng phù hợp cho sinh hoạt và cuộc sống thường ngày.

Ánh sáng có từ đâu?

Ánh sáng được chia làm 02 loại là ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo. Đối với ánh sáng tự nhiên, thầy cô có thể đưa ra những ví dụ điển hình để các bé có thể dễ dàng hình dung. Chẳng hạn như ánh sáng từ mặt trời hay ánh sáng phát ra từ các vì sao, mặt trăng,.. 

Đối với ánh sáng nhân tạo, các thầy cô có thể sử dụng những vật dụng thường ngày để giới thiệu cho các con như ánh sáng từ đèn pin, những đồ vật sử dụng các nguồn năng lượng khác (nước, lửa,…) để tạo ra ánh sáng. Bên cạnh đó, thầy cô cũng cần giải thích rõ nguồn gốc của những nguồn năng lượng này và con người cần sử dụng chúng một cách tiết kiệm và hợp lý. 

Khi các con đã học xác định được các loại ánh sáng và hiểu tại sao (nói cách khác là dải phổ điện từ) có thể nhìn thấy chúng bằng mắt thường. Thầy cô sẽ tiếp tục cho các bé khám phá đến cường độ mà ánh sáng phát ra. Nó phụ thuộc vào công suất chiếu sáng trên một đơn vị diện tích.

Mục tiêu của hoạt động Sáng hơn xa hơn

Trong hoạt động Sáng hơn xa hơn, trẻ sẽ thực hiện một thí nghiệm để đo ánh sáng từ ngọn đuốc thay đổi như thế nào theo khoảng cách từ đèn. Trẻ sẽ ghi lại kết quả của họ trong một bảng và vẽ biểu đồ. Điều này có thể được sử dụng như một hoạt động một lần trong khoa học hoặc liên kết với toán học tìm hiểu về bảng và đồ thị.

Hướng dẫn hoạt động Sáng hơn xa hơn

Kết thúc phần kiến thức nền, thầy cô sẽ tiếp tục bài học bằng một trò chơi nhỏ và cùng các em học sinh làm thí nghiệm với một cây đèn pin để đo lường độ sáng phản chiếu ở những khoảng cách và diện tích khác nhau.

Trước tiên, các em học sinh cần hiểu đèn tạo ra được ánh sáng khi chúng được cung cấp điện. Ánh sáng từ đèn này thường sẽ tỏa ra theo mọi hướng. Thử thách cũng như câu hỏi mà giáo viên đặt ra cho các bé là liệu ánh sáng có gì thay đổi nếu chúng ta dịch chuyển các đồ vật phản chiếu hay không?

Bước 1: Giáo viên giới thiệu thí nghiệm và chuẩn bị dụng cụ

Giáo viên giới thiệu các hoạt động và biểu diễn thí nghiệm mẫu. Các bé sẽ tiến hành chuẩn bị thiết lập cho thí nghiệm:

Đèn pin là vật liệu chính cho thí nghiệm “Sáng hơn xa hơn”

  • Gắn một tờ giấy kẻ ô vuông lên tường sao cho tâm của nó cách sàn 0,6 m.
  • Đo các khoảng cách 0,5m, 1m, 1,5 m, 2m, 2,5m và 3m theo đường thẳng từ giấy kẻ ô vuông. Đánh dấu mỗi khoảng cách bằng một miếng băng dính.
  • Đứng ở đoạn băng thứ nhất, giữ chiếc đèn pin để nó hướng vào tờ giấy kẻ ô vuông và được giữ ở độ cao 0,6 m.

Bước 2: Kết quả đo và ghi nhận độ sáng

Hình ảnh ánh sáng sẽ được ghi lại qua tấm bảng

  • Bật đèn pin, chiếu vào mảnh giấy đã được kẻ ô vuông.
  • Giáo viên tắt đèn tại lớp học để ánh sáng được hiển thị rõ nhất.
  • Đo ánh sáng trên giấy kẻ ô vuông bằng cách đếm các ô vuông được chiếu sáng.
  • Ghi lại kết quả vào một bảng điền thông tin.

Mẫu phiếu thông tin kết quả

  • Các bé lặp lại các bước 3-6 và đứng ở đoạn băng tiếp theo, lùi lại 0,5m mỗi lần.
  • Vẽ biểu đồ hiển thị kết quả theo hướng dẫn của giáo viên.

Bước 3. Thảo luận về các kết quả đo được

Sau khi các bé đã điền đầy đủ thông tin vào phiếu, thầy cô sẽ tiến hành buổi thảo luận và thuyết trình về kết quả của các con. Giáo viên sẽ cho các bé nhận xét về độ mờ – rõ của hình ảnh thu được. Khi hình ảnh của ánh sáng tăng kích thước, nó cũng trở nên mờ hơn – tức là cường độ ánh sáng giảm. 

Trên thực tế, cùng một “lượng” ánh sáng, khi nguồn sáng được dịch chuyển ra càng xa, diện tích chiếu sáng càng lớn và hình ảnh sẽ càng mờ. Tấm bảng phản chiếu sẽ là kết quả mà các con thu được và giúp các bé hiểu rõ hơn về diện tích chiếu sáng thường ngày. 

“Sáng hơn xa hơn” là thí nghiệm điển hình cho các bé mầm non nhận biết về ánh sáng hữu ích nhất

Thầy cô có thế lấy ví dụ từ chiếc gương thông thường, đó cũng chính là vật phản chiếu giúp các con thu được hình ảnh trong gương của mình rõ nét hơn. Từ đó, các em học sinh sẽ có kiến thức chặt chẽ hơn về cách hoạt động của ánh sáng cũng như dễ dàng ứng dụng chúng ở những phân môn khoa học, vật lý phức tạp hơn.

“Sáng hơn xa hơn” là một trò chơi mang tính thí nghiệm khoa học và rất phù hợp với các bé ở độ tuổi từ 4-10. Thầy cô có thể thiết lập trò chơi này trong giáo án giảng dạy và hỗ trợ các bé khám phá nhiều hơn về thế giới xung quanh. 

“Sáng hơn xa hơn” không chỉ đơn thuần là thí nghiệm đo diện tích phản chiếu của ánh sáng hay độ sáng của đèn mà còn giúp các em học sinh phát triển khả năng khéo léo, nhạy bén và đo lường một cách chính xác, hiệu quả hơn.