bai hoc thuc hanh lam ra nhua tu sua

Làm ra nhựa từ sữa

Nội dung

Chuyên đề STEM liên quan: D&T – Thiết kế và Công nghệ

Đối tượng: 11 – 14 tuổi

Hiện nay các nhà khoa học đã nghiên cứu và khám phá ra cách làm ra nhựa từ sữa có thể uốn dẻo, có khả năng tái chế, thân thiện môi trường và có thể dùng để chứa đựng và giữ cho thức ăn tươi gấp 500 lần so với túi nhựa.

Vì vậy, ở bài học này người học sẽ vận dụng kiến thức này để thực hành tự tay làm ra các loại đồ nhựa bằng sữa. Qua bài học này, người học sẽ có thêm hiểu biết về tác động của rác thải nhựa trong sinh hoạt đến môi trường là rất lớn và biết thêm được một cách để giảm thiểu các loại rác thải nhựa trong sinh hoạt hàng ngày.

bai hoc thuc hanh lam ra nhua tu sua

Bài học thực hành làm ra nhựa từ sữa.

Giới thiệu về hoạt động làm ra nhựa từ sữa

Nội dung bài học “làm ra nhựa từ sữa” được thiết kế để cho phép người học sử dụng các kiến ​​thức và kỹ năng của họ về Thiết kế & Công nghệ, Kỹ thuật, Khoa học và Toán học ứng dụng vào thực tiễn. Người học sẽ thực hành tạo ra một loại nhựa có thể uốn dẻo từ hợp chất protein là casein có trong sữa.

Sau đó họ sử dụng khuôn để tạo thành hình dạng hoàn chỉnh cho sản phẩm nhựa làm từ sữa của mình. Theo đó người học sẽ học được cách tạo ra một sản phẩm nhựa có thể tái chế từ nguyên liệu tự nhiên thay thế cho sản phẩm nhựa thông thường.

Hoạt động này có thể áp dụng như một bài học thực hành chính khóa để dạy người học về nhựa, các quy trình và kỹ thuật sản xuất sản phẩm nhựa từ việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên. 

Mục tiêu của hoạt động làm ra nhựa từ sữa

Qua bài học, người học có thể học được cách sản xuất và nắm vững quy trình tạo ra một loại nhựa dẻo từ sữa.

Người học sẽ có thêm các kiến thức về vấn đề môi trường và hiểu được rằng nhựa được làm từ sửa hoặc các sản phẩm tự nhiên là một cách để bảo vệ môi trường.

Vật dụng cho hoạt động làm ra nhựa từ sữa

Với bài học làm nhưa từ sữa này, người dạy và người học cần chuẩn bị trước các vật dụng sau:

  • Sữa (Ưu tiên loại sữa có đầy đủ các loại chất béo)
  • Xoong (nồi)
  • Bát đựng
  • Giấm (ưu tiên giấm không màu)
  • Thìa (muỗng)
  • Khăn giấy / khăn lau bát hoặc các loại vải xô (loại vải dễ thấm/ hút nước)
  • Khuôn đúc sản phẩm: loại khuôn bằng MDF hoặc Silicon; hay sử dụng các loại khuôn làm đá hoặc làm bánh bích quy.

Hướng dẫn thực hành hoạt động làm ra nhựa từ sữa

Thời lượng: tối thiểu 60 phút.

Trước tiên, người dạy nên trình bày một cách dễ hiểu cho người học về nội dung bài học, mục đích của hoạt động và nhiệm vụ của họ là gì. Người dạy sẽ đưa ra yêu tạo ra nhựa từ sữa và nặn nó thành các hình dạng có sẵn hay để người học tự do sáng tạo. Giải thích cho người học sự khác biệt giữa chất dẻo làm từ các nguồn vật liệu tự nhiên và chất dẻo làm từ dầu mỏ.

Sau đó, người dạy sẽ hướng dẫn qua một lượt các bước thực hành để sản xuất ra một sản phẩm chất dẻo/ nhựa từ nguyên liệu là sữa qua slide trình bày. Sau đó, người học sẽ bắt tay vào thực hiện theo hướng dẫn từng bước.

Thực hành 

Bước 1: Làm ấm sữa. Đong 1 cốc (250ml) sữa vào nồi. Đun nóng sữa trên bếp cho đến khi sữa hơi sánh lại. Điều này sẽ giúp việc tạo hình dạng cho sản phẩm diễn ra nhanh hơn.

Bước 2: Lấy chảo ra khỏi bếp và thêm 4 thìa cà phê giấm. Nhẹ nhàng khuấy trong một phút để sữa đông lại.

Bước 3: Rây sữa. Đổ tất cả sửa đã đông vào rây để lọc phần chất lỏng chưa đông, phải đảm bảo rằng tất cả chất lỏng đã chảy hết chỉ còn lại phần sữa đông. Bạn có thể ấn nhẹ phần sữa đông trong rây để vắt hết chất lỏng.

Bước 4: Lấy sữa đông ra khỏi rây và bóp nhẹ lần nữa để loại bỏ chất lỏng. Bạn nên bọc phần sữa đông bên trong một miếng vải hoặc khăn giấy thấm hút tốt để loại bỏ chất lỏng dư thừa tốt hơn. Sau đó vo tròn phần sữa đông này thành một “quả bóng sữa đông”. Và nó – “quả bóng sữa đông” chính là nhựa mà chúng ta cần.

Bước 5: Tạo hình sản phẩm nhựa từ sữa. Bạn có thể sử dụng khuôn đúc (đã chuẩn bị trước đó) để tạo hình “quả bóng sữa đông” hoặc theo hình dạng mà bạn mong muốn. Để nhựa nhanh khô hơn, bạn nên để khuôn (đã có sữa đông) ở nơi có nắng hoặc sử dụng lò sưởi để hong khô.

Sau đó người học giới thiệu sản phẩm mà mình đã làm được với người dạy/ trước lớp / với bạn học. Thảo luận về cách sử dụng các sản phẩm nhựa được tạo từ nguyên liệu tự nhiên để bảo vệ môi trường.

Hoạt động mở rộng

Người học có thể cải thiện kiểu dáng sản phẩm nhựa làm ra từ sữa của mình để đẹp hơn, sinh động hơn bằng cách thêm thuốc nhuộm thực phẩm vào sữa. 

Người học cũng có thể thiết kế và tạo ra các hình dạng đa dạng đẹp mắt, độc đáo hơn từ khuôn đúc có sẵn và ghép chúng lại với nhau.

Người học còn có thể đặc ra mục tiêu làm ra nhựa từ sữa vừa đẹp mắt vừa có tính ứng dụng cao.

Lưu ý khi thực hành hoạt động làm ra nhựa từ sữa

Với nội dung bài học này, người dạy có thể dùng để dạy theo nhóm hoặc dạy cho cá nhân và tiến hành thực hành ở trường học hoặc ngay tại nhà. 

Để đảm bảo an toàn ở bước hâm sữa, người dạy nên theo sát người học để hỗ trợ hoặc có thể dùng lò vi sóng để hâm sữa cho an toàn.

Nếu người học có dự định sử dụng màu thực phẩm để tạo màu cho sản phẩm nhựa của mình thì nên tỉ mỉ và cẩn thận đảm bảo màu được dùng đúng ý của bạn. Ngoài ra, bạn nhớ mang găng tay hoặc mặc quần áo phù hợp để tránh vây màu ra ngoài.

Để căn chính xác tỉ lệ giấm và sữa cũng như tránh nguy hiểm (hoặc trong trường hợp sử dụng lò vi sóng), người học thể cho sữa và giấm vào bát trước khi đổ trực tiếp vào xoong.

Ở bước rây sữa, người học cũng có thể đặt một chiếc khăn giấy vào trong rây để giúp thấm hút chất lỏng dưa thừa và gom sữa đông nhanh hơn.

Người học cần biết rằng khuôn được làm từ xốp sẽ làm sữa đông khô nhanh hơn và khuôn mềm dẻo sẽ dễ tạo hình sản phẩm hơn. Ngoài ra, người học cũng có thể tự thiết kế khuôn đúc của riêng mình bằng cách cắt và tạo hình từ MDF.

Để sữa đông khô thành nhựa phải mất thời gian từ 24 – 48 giờ.

“Làm ra nhựa từ sữa” là bài học dạng thực hành thú vị dành cho người học để giúp người học hiểu hơn về các vấn đề môi trường. Bằng việc tự tay tạo ra các sản phẩm nhựa từ sữa còn giúp người học rèn luyện các kỹ năng cũng như kiến thức ở các lĩnh vực Thiết kế & Công nghệ, Kỹ thuật, Khoa học và Toán học.